Plac Młodzieżowy

Do początku lat 50. ten dziwny plac był jednym z ważniejszych punktów w mieście: tu organizowano plenerowe wystawy i wiece, tu stawała trybuna honorowa podczas pierwszomajowych pochodów. W połowie lat 50-tych, planując nową zabudowę tego terenu, postanowiono nie likwidować placu całkowicie. 

W tużpowojennym Wrocławiu było to miejsce szczególnie istotne – nie tylko z powodu bezpośredniej bliskości Rynku. To tu – po uprzątnięciu ruin zniszczonych kamienic zlokalizowany został najokazalszy fragment śródmiejskiej części Wystawy Ziem Odzyskanych. Na splantowanym klepisku powstał plac Młodzieżowy – w 1948 roku był miejscem ekspozycji wielkoformatowych infografik, prezentujących plany odbudowy miasta. Do początku lat 50. ten dziwny plac, którego jedną z pierzei stanowił modernistyczny dom towarowy zaprojektowany w latach 20. XX w. przez Ericha Mendelsohna, a drugą ażurowa ściana rusztowań, był jednym z ważniejszych punktów w mieście. Tu organizowano plenerowe wystawy i wiece, tu stawała trybuna honorowa podczas pierwszomajowych pochodów. W połowie lat 50-tych, planując nową zabudowę tego terenu, postanowiono nie likwidować placu całkowicie.

Podobnie jak na pl. Kościuszki, w północnej części ul. Świdnickiej nie przewidywano rekonstrukcji substancji zabytkowej – należało jednak nawiązać do staromiejskiej skali otoczenia. Koncepcja nowej zabudowy powstała w 1954 roku. Opracowana została przez zespół architektonicznej ‚młodzieży’: Włodzimierza Czerechowskiego, Ryszarda Jędraka, Ryszarda Natusiewicza oraz Annę i Jerzego Tarnawskich.

Zaproponowany przez nich długi blok, na planie litery E (krótsze ramiona skierowano w stronę ul. Szewskiej), z lokalami usługowym na parterach – zachowywał pewien powidok tymczasowego placu – zakładał poszerzenie ulicy Świdnickiej o 20 metrów, przekształcając wąski, historyczny trakt w rodzaj wydłużonego placyku.

Prace ruszyły w 1955 roku – pomimo wykorzystania prefabrykatów, które miały skrócić czas budowy, a także mimo prestiżowej lokalizacji ostateczne zakończenie prac przypadło na rok 1960 – wtedy to uruchomiono wszystkie lokale usługowe. Architektura tego zespołu sytuuje się między socrealizmem a modernizmem: uproszczenie bryły, wysokie dachy, szczyty, poziome podziały elewacji i proporcje całości mogą budzić skojarzenia z socrealizmem, jednak wprowadzenie kontrastu między częścią przyrynkową (ze szczytami nawiązującymi do dawnej zabudowy) a dalszym ciągiem, z dachem zwieńczonym świetlikami, szerokie przejścia na parterach, łączące ul. Świdnicką z ul. Szewską oraz zaaranżowanie na tyłach budynku dużych zieleńców wskazuje wyraźnie na inspiracje modernistyczne.

Projektanci Placu Młodzieżowego mieli niezwykle trudne zadanie jakim jest zawsze zaprojektowanie nowej zabudowy w otoczeniu zabytkowym – udało im się jednak, jak możemy ocenić to z dzisiejszej perspektywy, stworzyć oprawę godną najważniejszej ulicy w centrum miasta, w pełni zintegrowaną z otoczeniem. Młodzi architekci stworzyli na Placu Młodzieżowym zespół przestrzenny harmonijnie wpisujący się w klimat Starego Miasta, o powściągliwej architekturze i rozwiązaniach funkcjonalnych zapowiadających koniec dyktatury socrealizmu.

Co zobaczysz

Zespół przestrzenny harmonijnie wpisujący się w klimat Starego Miasta, o powściągliwej architekturze i rozwiązaniach funkcjonalnych zapowiadających koniec dyktatury socrealizmu.

 

Obiekt na mapie: